Chồng mất, tôi bán nhà đưa hai con đi sống du mục suốt năm năm

Sáu giờ sáng một ngày đầu tháng 11, chiếc xe nhà di động của mẹ con tôi đỗ ở Sơn Trà, Đà Nẵng. Tôi giục con gái út Như Ý, năm nay 14 tuổi, mở máy vào lớp học may trực tuyến. Trong lúc con học, tôi gọi cho con trai lớn Duy Thanh đang ở ký túc xá Đại học Việt Đức dưới TP HCM, hỏi con ăn ngủ thế nào. Đầu tháng 9, thằng bé trúng tuyển ngành Kỹ thuật Điện và Máy tính bằng chứng chỉ GED, IELTS 7.5 và SAT 1.390. Tất cả là kết quả của năm năm con tự học ở nhà, mà "nhà" của chúng tôi suốt mấy năm nay chẳng cố định ở đâu cả. Mọi chuyện bắt đầu từ năm 2020. Khi ấy tôi làm kế toán, chồng tôi lái xe buýt, cuộc sống ở TP HCM bình thường như bao gia đình khác. Rồi anh phát hiện bị ung thư, và chỉ hai tháng sau thì anh đi. Tôi nghỉ việc để chăm chồng nên mất luôn thu nhập. Anh mất, tôi dắt hai con về nhà mẹ đẻ, ra chợ bán sữa chua, tối về ngồi móc len để có tiền trang trải. Thanh lúc đó mới 12 tuổi, mất bố thì lao vào game, ngày nào cũng dán mắt vào máy. Còn tôi thì bị ám ảnh bởi căn bệnh đã cướp chồng mình, cứ nghĩ mãi về không khí, nước, đồ ăn mà mẹ con đang dùng mỗi ngày. Tôi bắt đầu đọc các hội nhóm bỏ phố về rừng, đọc đến mức đêm nào cũng thức. Năm 2021, tôi quyết định bán nhà, bán đất lấy vốn, đưa hai con rời thành phố, lên ở nhờ căn nhà của một người bạn ở xã Cư M'gar, Đắk Lắk. Sống cạnh người Ê Đê, tôi thấy trẻ con ở đây sáng theo bố mẹ lên rẫy, chiều mới đến lớp, vậy mà đứa nào cũng khỏe, ít ốm vặt, lại biết giúp đỡ người khác. Nhìn chúng, tôi nghĩ lại toàn bộ cách mình vẫn nuôi dạy con. Người thân không phải ai cũng hiểu, có người bảo tôi liều, bán nhà rồi lỡ sau này không có chỗ về thì sao. Tôi không cãi, vì chính tôi cũng sợ. Nhưng tôi sợ hơn cảnh nhìn con mình chìm dần trong màn hình, còn tôi thì chìm trong nỗi nhớ chồng. Đúng lúc trường học chuyển sang trực tuyến vì Covid, tôi cho hai con học tại nhà theo chương trình Acellus của Mỹ, mỗi tháng 25 USD, tất cả các môn đều bằng tiếng Anh. Để kéo Thanh ra khỏi game, tôi không la mắng mà đưa cho con cái cuốc, bảo ra làm đất, dọn cỏ. Ba mẹ con cùng sơn sửa lại căn nhà bỏ hoang, tự đóng tủ. Ngày ngày con đi tắm mưa, nghịch nước ngoài suối với bạn, rồi lên rẫy phụ trồng đậu bắp, hành lá, ngò rí, củ cải. Người vận động nhiều, mệt rồi thì thời gian ngồi máy tự khắc giảm hẳn. Tháng nào tôi cũng đưa các con đi học thực hành nông nghiệp: cưa tre làm giàn mướp, cải tạo đất trồng rau, tìm hiểu bếp sinh khối, tái chế than sinh học. Tôi kiếm sống bằng việc bán nông sản qua mạng và giới thiệu khách cho các homestay. Cứ ba đến sáu tháng, mẹ con lại chuyển chỗ: Huế, Đà Nẵng, Bình Định, Tuy An Nam. Mùa hè năm 2023, khi thuê nhà ven biển Tuy An Nam, tôi gửi Thanh sang phụ việc ở quán cà phê của anh Phước Lưu ở Làng Lò. Ba tháng ấy con chạy bàn, chăm chó, làm vườn, học pha chế. Hết giờ làm thì ra biển bơi với lũ trẻ trong làng, tối về lại tự học. Anh Lưu mở nhà sách cộng đồng cạnh quán, con tự đến phụ dọn dẹp, trồng rau trồng hoa cùng các em nhỏ, dùng tiếng Anh tiếp khách nước ngoài. Con còn theo các đoàn leo núi, cắm trại, mang đồ, nấu ăn, chụp ảnh. Anh Lưu bảo tôi: thằng bé thay đổi hẳn chỉ sau một mùa hè, chủ động, hoạt bát, hòa đồng. Nghe câu đó, tôi quay đi để con không thấy mình khóc. Đầu năm 2025, tôi bỏ ra 800 triệu mua và sửa lại một chiếc mobihome cũ cho tiện di chuyển, thu nhỏ khoang tắm để có chỗ đặt tủ bếp và máy giặt, chừa cho Như Ý một góc riêng để may vá, thêu thùa và tập violin. Giờ hai con tự lo lịch học, tôi chỉ theo dõi và xem tổng số giờ học mỗi ngày. Năm năm qua, tôi không dám nói mình chọn đúng cho tất cả mọi người. Tôi chỉ biết không có môi trường nào tốt nhất cho mọi đứa trẻ, chỉ có môi trường hợp với từng đứa. Có những tối xe đỗ bên biển, ba mẹ con ngồi ăn cơm, tôi lại nghĩ giá anh còn đây để thấy các con lớn thế nào. Và có lẽ chính hành trình ấy cũng đã chữa lành cho ba mẹ con tôi sau ngày anh đi.