Tôi để ly trà đá trên bàn rồi mới bấm chuông

Hôm nay tan ca sớm nên tôi tính về nhà mẹ luôn, nhưng đến cổng chợ thì lại rẽ vào quán bột chiên như mấy lần trước. Tôi gọi đĩa nhỏ với ly trà đá, ngồi ghế nhựa xanh cho cái bụng đỡ trống, quạt bàn cũ thổi mùi bột chiên ra đường. Chị bán hỏi thăm mẹ có khỏe không, nói bà hay ngồi đầu hẻm kể chuyện với mấy cô hàng xóm, cười dễ thương lắm. Tôi gật rồi lau mép ly vì đá tan nhanh, không biết đáp gì thêm. Ống hút giấy mềm đi, tôi để nguyên trong ly chứ không vớt ra, ngồi thêm một lúc mới chịu đứng dậy. Nhà mẹ ở cuối hẻm, cổng tôn dán băng keo chỗ chuông, cây ổi trước sân rụng trái xuống đất. Tôi để túi vải kẻ sọc trên ghế nhựa trắng rồi mới bấm, bà mở cửa vẫn tươi, chắc vừa nói chuyện với hàng xóm. Vào trong thì giọng đổi ngay, hỏi sao về trễ, sao không nhắn, sao mang đồ ăn ngoài về làm bà phải dọn. Tôi biết bà không dám nổi nóng với khách vì sợ mất mối, nên cái nóng ấy hay trút vào nhà, bố thì ngồi xem tivi rồi đứng dậy lấy thêm chén. Canh chua cá lóc để giữa mâm, trứng hấp chưa cắt, tôi ngồi xuống thì bà đã kể với bố là tôi về cho có lệ, ăn xong rồi đi. Nhỏ tôi hay ngại về nhà, hễ làm đổ nước hay rách áo là bà mắng vì phải giặt phải vá, chứ ít khi hỏi tôi có đau không. Ngoài đường bà cười với cô bán rau, với bác giữ xe, người ta khen bà hiền, còn ở nhà thì tôi lủi thủi, đi đâu cũng bị hỏi đi với ai, về muộn một chút là bị so với đứa này đứa kia. Có một bạn học cùng lớp, nhà gần chợ, mẹ bạn hay gọi tôi ở lại ăn, nói nhỏ nhẹ không hối, tôi thích ngồi góc bếp nhà bạn vì không bị đuổi, được đưa thìa khuấy nồi chứ không bị chê vụng. Về nhà mình tôi không dám lại gần bếp, sợ bà cau, bạn bè đến chơi vài lần rồi thôi vì bà hay ngồi kể chuyện hàng xóm rồi không cho chúng tôi nói. Dần dần tôi cũng ngại rủ ai về. Ra trường một thời gian tôi ở nhà chờ việc, gửi hồ sơ vài chỗ chưa ai gọi, bạn cùng khóa đã đi làm có người gửi tiền về thì bà so sánh mỗi ngày. Bà nói tôi bám nhà, ăn không, trong khi ngoài kia người ta nuôi được mẹ. Tôi chưa có lương nên mua tờ báo tuyển dụng cũng phải xin, nghe bà nói hoài thì thấy mình vô dụng thật, có hôm không nói gì, chỉ lấy quần áo bỏ vào túi rồi sang nhà dì ở huyện. Dì không hỏi nhiều, để tôi trông hai đứa nhỏ, nấu cháo, ngồi sân sau phơi quần áo, ở đó vài tuần tôi ngủ được ăn được. Dì kể mẹ tôi cũng khổ từ nhỏ, bị gửi đây gửi đó nên miệng nặng, tôi nghe rồi gật nhưng về nhà không nói được câu nào cho vừa. Xin được việc thì bà đổi giọng, không còn chửi mỗi sáng, có hôm còn để sẵn hộp kẹo lạc trên tủ. Tôi biết bà nể người có tiền hơn là thương đứa con vừa đi làm. Tôi mang lương về, đóng tiền điện, mua quạt trần thay cái cũ kêu, bà khen với hàng xóm là con biết lo. Nghe vậy tôi cũng lạ vì những câu lúc tôi chưa có việc bà nói ra thì mình nhớ dai. Bố thỉnh thoảng nhìn tôi rồi nhìn mẹ rồi thôi. Tôi không kể với đồng nghiệp chuyện nhà vì ngoài kia bà hay cười rồi giúp hàng xóm giữ đồ, người ta khen bà tốt thì tôi không cãi, chỉ im. Hôm nay tôi về, ăn xong rửa chén, bà ra đứng cổng nói chuyện với cô bên cạnh. Tôi đứng trong bếp lau tay bằng khăn sọc, nghe bà kể tôi ngoan, hay về thăm. Tôi muốn nói với bà một câu cho nhẹ, kiểu con cũng thương, nhưng miệng không thành lời. Bà khổ nên cay, tôi biết vậy từ hồi ở nhà dì, biết rồi mà chưa bỏ được những buổi bị mắng khi chưa có việc, chưa quen cái giọng tươi ngoài cổng rồi lạnh khi đóng cửa. Tôi để túi vải lên vai, nói mai đi làm sớm, rồi ra cổng, bà còn đứng nói với hàng xóm nên tôi không gọi bà vào. Về phòng trọ tôi nấu mì rồi ngồi đó, lần sau có về thì chắc cũng ghé quán trước đã.